Zoeken
Plan een interventie Vind je installateur
Registreer je product

Grondboringen voor geothermische warmtepompen: types, afstand & plaatsing

Warmtepompen die werken met grondboringen gebruiken de constante temperatuur van de ondergrond om efficiënt te verwarmen en te koelen. We noemen ze ook geothermische warmtepompen, bodem/water-warmtepompen, grond/water-warmtepomp of soms aardwarmtepompen. In tegenstelling tot lucht/water-warmtepompen, die warmte uit de buitenlucht halen, onttrekt een geothermische warmtepomp energie aan de bodem via buizen die in de grond worden geplaatst.

In dit artikel gaan we dieper in op alles wat met boringen voor geothermische warmtepompen te maken heeft. Welke types boringen bestaan er? Hoeveel boringen heb je nodig? Waar kunnen ze geplaatst worden? En kan dat ook bij bestaande woningen? Je leest het hier stap voor stap.

Welke types boringen zijn er?

Er zijn twee grote categorieën van boringen bij geothermische warmtepompen: verticale boringen (verticale sondes) en horizontale boringen (horizontaal captatienet).

Verticale boringen

Bij verticale boringen worden één of meerdere diepe gaten geboord, van 80 tot 150 meter, vaak rond 100 meter diep. In elk gat wordt een lus van kunststofbuizen geplaatst waardoor een mengsel van water en antivries stroomt. Dat mengsel neemt warmte op (=captatie) uit de bodem en transporteert die naar de warmtepomp binnen. Het grote voordeel van verticale boringen is dat ze weinig ruimte innemen en een constant hoog rendement blijven leveren, in elk seizoen.

Horizontaal boringen

Bij horizontale boringen ligt het buizennetwerk minder diep, meestal tussen 1 en 1,5 meter diep. De installatie is eenvoudiger en goedkoper, maar vraagt veel vrije grondoppervlakte — vaak heb je ongeveer twee keer de woonoppervlakte van het gebouw nodig.

Daarnaast bestaan er nog water/water-warmtepompen of openbronsystemen. Hierbij wordt warmte onttrokken aan grondwater via aanvoer- en retourputten. Deze oplossing wordt vooral toegepast bij grotere projecten of gebouwen met een hoge energiebehoefte.

Hoeveel boringen zijn er nodig?

Het aantal boringen hangt af van de warmtevraag van de woning en de bodemgesteldheid. Een gemiddelde woning heeft doorgaans 2-3 boringen nodig. In projecten met een groter vermogen of minder warmtegeleiding in de bodem kunnen dat er drie of meer zijn.

Elke boring levert een bepaalde hoeveelheid energie op, afhankelijk van de diepte (bijvoorbeeld 50 W per meter boring). Om tot een juist ontwerp te komen, wordt een geothermische studie uitgevoerd.

Waar worden de boringen geplaatst?

In de overgrote meerderheid van de gevallen worden de boringen buiten uitgevoerd. Dat kan in de tuin, de oprit of een strook naast de woning. De exacte locatie hangt af van de toegankelijkheid voor het boorplatform, de ondergrondse leidingen en de afstand tot de binnenunit van de warmtepomp.

De sondes worden na de boring volledig ondergronds weggewerkt. Bovengronds blijft enkel de aansluiting naar het collectornet zichtbaar, dat vervolgens naar binnen wordt geleid. Het terrein kan daarna opnieuw worden aangelegd met weinig tot geen visuele impact.

Welke afstand moet je houden tussen de boringen en tussen de installatie?

Tussen twee verticale boringen wordt doorgaans een minimale afstand van 6 meter aangehouden om te voorkomen dat ze elkaar thermisch beïnvloeden. De boringen kunnen in principe vrij dicht bij de woning of de binnenunit geplaatst worden, meestal op 2 tot 5 meter afstand. Wel is het belangrijk dat de leidingen goed geïsoleerd zijn en beschermd worden tegen vorst.

Bij grotere installaties, met meerdere boringen of met open bron, gelden specifieke richtlijnen die door de studiebureau’s of geothermische experts bepaald worden.

Krijg advies op maat van je woning

Of je nu kiest voor verticale of horizontale boringen: laat je altijd begeleiden door een erkende boorfirma en een ervaren installateur. Zo ben je zeker van een correcte uitvoering, een optimaal rendement én een installatie die generaties meegaat.

Veelgestelde vragen over verticale en horizontale boringen

Disclaimer: Voor de duidelijkheid en consistentie in dit artikel gebruiken we de term ‘horizontale boringen’. In de praktijk wordt er bij dit type installatie echter niet geboord, maar gegraven. De correcte term is ‘horizontale captatie’.